6 Şubat’ı Unutmadık Unutmayacağız!

6 Şubat 2023 sabahı, saat 04.17'de ülkemizde büyük bir felaket yaşandı. Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremler sonucunda on bir kentimiz enkaza dönüştü.

antalyahabertakip.com - Resmi rakamlara göre 50 bini aşkın vatandaşımız hayatını kaybetti, yüz binlercesi yaralandı ve milyonlarca insan evsiz kaldı. Ancak bu yalnızca sayılarla ifade edilebilecek bir yıkım değil; kentlerin, mahallelerin, anıların, yaşamların, umutların yok olduğu bir felaketti. Bugün, bu büyük kaybın yıldönümünde bir kez daha hatırlatılmalıdır ki, bu yalnızca bir doğal afet değil; yıllardır süregelen yanlış kentleşme politikalarının, plansız büyümeyiň, denetimsiz yapılaşmanın ve bilime kulak tıkanmasının bir sonucudur. Biz deprem ülkesi olduğumuzu unutmadık, peki ya unutanlar? Türkiye, tarih boyunca birçok yıkıcı depreme maruz kalmış bir ülkedir. 1939 Erzincan, 1999 Marmara, 2011 Van ve daha niceleri... Ancak 6 Şubat Depremleri, aynı hataların defalarca tekrar edildiğini bize acı bir şekilde göstermiştir. Deprem gerçeği bilinmesine rağmen kentler bilimsel veriler ışığında planlanmamış, yapı stokları denetlenmemiş ve riskli bölgelerde dahi çarpık kentleşmeye göz yumulmuştur. Yıllardır şehir plancıları, mimarlar, mühendisler, bilim insanları, akademisyenler ve meslek odaları tarafından olası büyük depremlere karşı alınması gereken önlemler sıralanmış; planlı kentleşme, yapı güvenliği, zemin etütleri ve kentsel dönüşümde bilimsel kriterlerin önemi defalarca dile getirilmiştir. Ancak bu uyarılar göz ardı edilmiş ve rant uğruna bilim yok sayılmıştır. Sonuç olarak 6 Şubat sabahı, ülkemize en ağır bedeli ödetmiştir. Şehir Plancıları Odası Antalya Şubesi olarak tekrar uyarıyoruz: Planlama hayat kurtarır! Bu büyük felaketten artık ders alınması gerekmektedir. Kentlerimizin yalnızca konut yığını olarak değil, insan odaklı, dirençli, güvenli ve yaşanabilir olarak planlanması zorunludur. Deprem kuşağında yer alan ülkemizde: Kentsel dönüşüm ve yeniden inşa çalışmalarında kısa vadeli çözümler yerine uzun vadeli, bütüncül ve yerel dinamiklere uygun planlar yapılmalıdır. Tüm yerleşim ve yapılaşma projeleri, detaylı jeolojik, jeoteknik ve mikro bölgeleme etütlerine dayandırılmalıdır. Kent inşası süreçlerinde ekonomik ve siyasi çıkarların ötesinde, kamu yararı ve toplumsal refah temel ilke olarak belirlenmelidir. Tüm planlama ve uygulama süreçlerinde kullanılan veriler, analizler ve alınan kararlar kamuoyuna açık bir şekilde paylaşılmalıdır. Depremzedelerin mülkiyet haklarının savunulması ve imar barışı uygulamalarının toplum yararına uygun şekilde yeniden ele alınması gerekmektedir. Rezerv alan, riskli yapı tespiti ve diğer planlama kararları, bağımsız ve güncel bilimsel veriler ışığında alınmalıdır. Tüm plan, proje ve yapı süreçleri denetim, kontrol ve onay mekanizmaları güçlendirilmeli ve izlenebilirliği sağlanmalıdır. Deprem sonrası usulsüzlük yapan tüm paydaşlar adil yargılanmalıdır. Son 20 yılda uygulanan imar afları ve rant odaklı kentsel dönüşüm politikaları, bilimsel temellere dayalı olarak yeniden gözden geçirilmelidir. Şehir Plancıları Odası Antalya Şubesi olarak, kentlerimizi geleceğe hazırlamak için planlama ilkelerinden taviz vermeyeceğiz. Antalya için de henüz geç değil; kentsel dönüşüm strateji belgesi vakit kaybetmeden hazırlanmalıdır. TMMOB Şehir Plancıları Odası Antalya Şubesi XIII. Dönem Yönetim Kurulu