Son yıllarda bağışıklığı güçlendirdiği, iltihabı azalttığı ve kansere karşı koruduğu iddiasıyla mutfaklardan eksik olmayan zerdeçal ve kekik, uzmanlara göre bilinçsiz tüketildiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Dünya genelinde yapılan bilimsel çalışmalar, özellikle yüksek doz ve uzun süreli kullanımın böbrekler üzerinde yıkıcı etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Zerdeçal: Şifa mı, sessiz böbrek düşmanı mı? Zerdeçalın etken maddesi olan kurkumin güçlü bir antioksidan. Ancak ABD, Avrupa ve Asya’da yapılan araştırmalar, yüksek doz zerdeçal takviyelerinin kandaki oksalat seviyesini artırdığını ortaya koyuyor. Oksalat birikimi ise böbrek taşı oluşumunu hızlandırıyor. Özellikle her gün zerdeçal çayı içen ya da kapsül formunda kullanan kişilerde böbrek taşı ve böbrek fonksiyon bozukluğu riski belirgin şekilde artıyor. Uzmanlar, “Bir çay kaşığı iyidir” algısının yanlış olduğunun altını çiziyor. Zerdeçalın karabiberle birlikte tüketilmesi emilimini artırırken, bu durum toksik etki riskini de yükseltiyor. Kekik: Masum baharat, güçlü kimyasal etki Kekik ve kekik yağı, içerdiği timol ve karvakrol maddeleri nedeniyle güçlü bir antimikrobiyal etkiye sahip. Ancak Avrupa Toksikoloji raporları, kekik yağının yüksek dozda alındığında böbrek dokusunda tahrişe ve idrar yollarında hasara yol açabildiğini gösteriyor. Özellikle “kekik yağı içmek” gibi sosyal medyada yayılan yöntemler, hekimler tarafından açıkça tehlikeli olarak tanımlanıyor. Kimler için risk daha büyük? – Böbrek taşı öyküsü olanlar – Tansiyon ve diyabet hastaları – Düzenli ilaç kullananlar – Yaşlı bireyler – Hamileler Bu gruplarda bitkisel ürünlerin kontrolsüz kullanımı, geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabiliyor. Dünya ne diyor? ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi ve İngiltere Ulusal Sağlık Servisi’nin ortak uyarısı net: “Bitkisel ürünler masum değildir. Uzun süreli ve yüksek doz tüketim, özellikle böbrek ve karaciğer üzerinde toksik etki yaratabilir.” Zerdeçal ve kekik tamamen yasaklanmalı mı? Hayır. Ama baharat olarak ve makul miktarda tüketilmeli. Çay, yağ, kür ve kapsül formunda uzun süreli kullanım mutlaka hekim bilgisiyle yapılmalı. Aksi halde bağışıklığı güçlendirmek için başlanan yol, diyaliz kapısında bitebilir. Ama temel gerçek değişmez: Doz zehirdir. Doğal olması kurtarmaz.