Yüksek tansiyon yani hipertansiyon, artık sadece yaşlıların değil, her yaştan insanın sorunu. Türkiye’de her üç yetişkinden biri hipertansiyon hastası. Daha çarpıcısı şu: Bu kişilerin önemli bir bölümü hasta olduğunun farkında bile değil. Çünkü hipertansiyon çoğu zaman sessiz ilerler. Yüksek tansiyon kimlerde daha sık görülür? Bazı gruplar açık şekilde daha yüksek risk altındadır:     •    Ailesinde tansiyon hastalığı olanlar Genetik yatkınlık güçlüdür. Anne veya babada varsa risk ciddi biçimde artar.     •    40 yaş üstü bireyler Yaş ilerledikçe damarlar sertleşir, tansiyon yükselmeye daha yatkın hale gelir.     •    Fazla kilolu ve obez kişiler Karın bölgesi yağlanması tansiyon için en tehlikeli göstergelerden biridir.     •    Hareketsiz yaşam sürenler Uzun süre oturmak, düzenli egzersiz yapmamak damar sağlığını bozar.     •    Aşırı tuz tüketenler Türkiye’de günlük tuz tüketimi, önerilen miktarın neredeyse iki katıdır.     •    Sigara ve alkol kullananlar Sigara damarları daraltır, alkol tansiyonu doğrudan yükseltir.     •    Yoğun stres altında yaşayanlar Sürekli stres, tansiyonu geçici değil kalıcı olarak yükseltebilir. Yüksek tansiyon neden olur? Hipertansiyonun tek bir nedeni yoktur. Çoğu zaman birden fazla faktör birlikte etki eder.     •    Damar sertliği     •    Böbrek hastalıkları     •    Hormon bozuklukları     •    Aşırı tuz ve işlenmiş gıda tüketimi     •    Uyku apnesi     •    Uzun süreli stres ve uykusuzluk Önemli bir nokta şudur: Vakaların büyük bölümünde net bir neden bulunamaz. Buna “primer hipertansiyon” denir ve yaşam tarzı doğrudan belirleyicidir. Yüksek tansiyonun sessiz tehlikesi Hipertansiyon tedavi edilmezse:     •    Kalp krizi     •    İnme (felç)     •    Böbrek yetmezliği     •    Görme kaybı     •    Kalp yetmezliği gibi hayati sonuçlara yol açabilir. Baş ağrısı, ense sertliği, çarpıntı gibi belirtiler her zaman görülmez. Bu yüzden “kendimi iyi hissediyorum” demek güvenli değildir. Yüksek tansiyondan korunmak mümkün mü? Evet. Ve bu kısmı hafife alanlar büyük hata yapıyor.     •    Tuzu azalt Günlük tuz tüketimi 5 gramı geçmemeli. Turşu, salamura, hazır gıdalar başlıca düşmandır.     •    Kilo kontrolü sağla Verilen her 5 kilo, tansiyonda anlamlı düşüş sağlar.     •    Hareket et Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş bile yeterlidir.     •    Sigara ve alkolden uzak dur “Az içiyorum” tansiyon için mazeret değildir.     •    Stresi yönet Uyku düzeni, nefes egzersizi ve ekran süresinin azaltılması şaşırtıcı derecede etkilidir.     •    Tansiyonunu ölç Hiçbir şikayet olmasa bile düzenli ölçüm hayat kurtarır. Son söz Yüksek tansiyon kader değildir. Ama ihmal edilirse bedeli ağırdır. İlaç tedavisi kadar, hatta bazen ondan daha fazla, yaşam tarzı değişikliği belirleyicidir. Erken fark edilen hipertansiyon kontrol altına alınır. Geç fark edilen ise sessizce organlara zarar verir. Seçim nettir. Görmezden gelmek mi, önlem almak mı?